Poznaj mikroby!

Co to są mikroorganizmy?

microbesMikroby lub mikroorganizmy lub drobnoustroje to żywe organizmy, zbyt małe aby je zobaczyć „gołym okiem” – potrzebujemy do tego mikroskopu. Pojęcie „mikrobów” jest bardzo ogólne, tak naprawdę odnosi się do różnych form, o odmiennych rozmiarach i cechach:

Bakterie
Archeony
Grzyby
Pierwotniaki
Wirusy
Mikroskopijne zwierzęta
Mikroskopijne rośliny

Ludzki organizm jest domem dla wszystkich tych stworzeń. Mikroskopijne rośliny także uważane są za mikroby, mimo że na ogół nie zamieszkują ludzkiego ciała.

Aby przekonać się jakich rozmiarów są różne rodzaje mikroorganizmów, zobacz skalę przedstawiającą ich wielkość względem siebie TUTAJ.

Bakterie

bacteria (1)Bakterie są mikroskopijnymi, jednokomórkowymi organizmami pozbawionymi jądra, posiadającymi ścianę komórkową składającą się z peptydoglikanu. Bakterie są bezpośrednimi potomkami pierwszych organizmów, które żyły na Ziemi ok. 3,5 miliarda lat temu.

Większość bakterii jest znacznie mniejsza niż komórki naszego ciała, chociaż znamy również znacznie większych przedstawicieli tej grupy oraz gatunki tak małe jak wirusy. Organizmy te zazwyczaj nie mają organelli otoczonych błoną (np. jądro, mitochondria, retikulum endoplazmatyczne), ale posiadają błonę zewnętrzną i są otoczone przez co najmniej jedną warstwę komórek ściany komórkowej.

Bakterie to ogromna i niezwykle zróżnicowana grupą – mają różne kształty, rozmiary, cechy i zamieszkują niemal każde środowisko na naszej planecie.

800px-Bacterial_morphology_diagram_pl.svg
Kształty bakterii. Źródło: www.commons.wikimedia.org

Archeony

archaeaArcheony to mikroskopijne, jednokomórkowce nie posiadające jądra, otoczone są zewnętrzną błoną składającą się z lipidów. Z zewnątrz, archeony przypominają trochę bakterie: mogą mieć podobną wielkość i kształt, ich materiał genetyczny tworzy zamknięty okrąg, pozbawione są organelli, bytują w wielu środowiskach. Jednak biochemicznie archeony są tak samo różne od bakterii, jak od nas.

Komórki archeonów otacza błona złożona ze specjalnego rodzaju lipidów, która jest unikalna dla tych organizmów (nie występuje w żadnej innej komórce). Wiele archeonów posiada także ścianę komórkową, która znacznie różni się od peptydoglikanowej ściany bakterii.

Archeony są znane z życia w ekstremalnych warunkach, chociaż zamieszkują także inne środowiska, w tym ludzkie jelita i skórę.


Grzyby

fungiGrzyby to organizmy jedno- lub wielokomórkowe z jądrem oraz posiadające ścianę komórkową wykonaną z chityny i otoczone błoną organella, w tym mitochondria. W przeciwieństwie do roślin, grzyby nie potrafią samodzielnie się odżywiać.

Do tej grupy zaliczamy drożdże, pleśnie oraz grzyby owocnikowe (np. grzyby jadalne). Drożdże żyją jako małe, pojedyncze komórki, rozmiarem mieszcząc się między bakteriami a komórkami naszego ciała. Pleśnie i grzyby owocnikowe są w zasadzie owocnikami grzybni (tworem grzybniowym), która żyje jako długie, mikroskopijne włókna.

Grzyby są istotnymi reducentami w ekosystemie. Ich długie, włókniste komórki mogą penetrować rośliny i zwierzęta, rozkładać je i czerpać składniki odżywcze. Kilka gatunków grzybów, głównie drożdży, zamieszkuje nasze ciało nie czyniąc nam szkody.


Pierwotniaki

protistsMikroskopijne jedno- lub wielokomórkowce z jądrem komórkowym, nie należące do świata roślin, zwierząt czy grzybów – to zbieranina mikrobiologicznych „dziwaków” nie pasujących do żadnej z grup. Pierwotniaki wielokomórkowe żyją jako niewyspecjalizowane kolonie.

W związku z tym, że pierwotniaki określane są bardziej na podstawie tego, czego nie posiadają niż tego co robią, to bardzo różnorodna grupa. Niektóre z nich potrafią żywić się same za pomocą chloroplastów, jednak większość nie posiada takiej umiejętności. Mogą poruszać się na wiele sposobów, wykorzystując do tego wici, rzęski oraz ruchy pełzakowate. Charakteryzują się zróżnicowanymi sposobami rozmnażania, niektóre mają dość skomplikowany cykl życiowy. Posiadają organella otoczone błoną oraz zewnętrzną błonę komórkową.

Niektóre pierwotniaki są pasożytami i mogą być przyczyną chorób tj. malaria, dyzenteria czy giardioza. Ale ludzkie ciało jest także domem dla pożytecznych i neutralnych pierwotniaków.


Wirusy

virusesWirusy to mikroskopijne cząsteczki zbudowane z kwasów nukleinowych, białek, a czasami z lipidów. Nie potrafią reprodukować się samoistnie – potrzebują do tego żywego organizmu. Namnażają się poprzez zarażenie komórki gospodarza i „zhakowanie” jej maszynerii. Wirusy są wyspecjalizowane w zarażaniu określonego typu gospodarza, a często tylko jednego rodzaju komórek. Na przykład wirus HIV wnika jedynie do konkretnych typów komórek immunologicznych u naczelnych. Inne wirusy infekują rośliny, a inne zwierzęta, bakterie czy archeony.

Ponieważ zdolność do rozmnażania się jest często jednym z kryteriów definiujących życie, wirusy często traktowane są jako materia nieożywiona. Niezależnie od tego, są one ważną częścią wszystkich ekosystemów, włącznie z organizmem człowieka.

W naszym ciele wirusy infekują nie tylko nasze komórki, ale różnież komórki mikrobów żyjących w nas. Wirusy zakażające bakterie nazywamy bakteriofagami. Wirusy wnikające do komórek archeonów charakteryzują się nietypowymi kształtami: niektóre mają dwa ogony, inne przypominają butelkę lub kwiaty.


Mikroskopijne zwierzęta

animalsMikroskopijne zwierzęta są wielokomórkowcami, z różnymi rodzajami komórek wyspecjalizowanych w różnych funkcjach. Ich komórki posiadają organella otoczone błoną, w tym jądro. Elastyczne błony otaczają każdą komórkę, ale pozbawione są sztywnych ścian. W przeciwieństwie do roślin nie potrafią odżywiać się samodzielnie. Do mikroskopijnych zwierząt zaliczamy głównie stawonogi, skorupiaki i wrotki.

Roztocza to jedne z tych zwierząt zdolnych żyć na naszych ciałach. Te pajęczaki żyją w ciasnych przestrzeniach tj. mieszki włosowe. Większość z nas nawet nie wie, że posiada takie stworzenia na swoim ciele.


Mikroskopijne rośliny

plantsWiększość mikroskopijnych roślin jest zaliczana do „zielonych alg” (glonów), żyje jako pojedyncze komórki (czasem z wiciami) lub długie włókna. Komórki roślinne otoczone są przez zewnętrzną błonę oraz ścianę komórkową z celulozy, posiadają organella otoczone błoną oraz chloroplasty umożliwiające samodzielne odżywianie.

Mikroskopijne rośliny zwykle nie zamieszkują ludzkiego ciała, ale są ważnym źródłem pożywienia dla zwierząt, zarówno słodkowodnych jak i morskich. Algi uwalniają tlen do atmosfery, który jest niezbędny dla życia zwierząt.


Źródło: www.learn.genetics.utah.edu

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s